Gimnazjum Publiczne w Luzinie
Strona główna | Informacje | Artykuły |
O szkole
Informacje
Sprawy uczniowskie
Przedmioty
Sport
Ciekawe strony
Kontakt
.
 
Artykuły
Swiat przed Tobą klãkł!
Rozzybóné biją zwònë,
Biją w swiata dôl.

Jan Rompski patronem roku szkolnego 2009/2010 w Gimnazjum im. Pisarzy Kaszubsko-Pomorskich

Społeczność gimnazjalna postanowiła w roku szkolnym 2009/2010 przyjrzeć się, bliżej poznać, nieco już zapomnianą postać Jana Rompskiego. Nasz tegoroczny patron urodził się w Kartuzach w roku 1913 jako syn Jana i Bronisławy z d. Browarczyk. Siostrą Jana była Aniela, późniejsza żona Jana Trepczyka. Szkołę podstawową ukończył w 1927 r., naukę kontynuował zaocznie w Gimnazjum im. H. Kołłątaja w Krakowie przerwaną służbą wojskową. Maturę zdał w 1937 r. w Państwowym Gimnazjum im. Marii Magdaleny w Poznaniu. Po maturze pracował w szkole w Tłukawach, w tej samej, w której nauczycielem był jego szwagier Jan Trepczyk. Rompski wcześnie zaangażował się w działalność regionalną. W piśmie Zrzesz Kaszëbskô publikował w latach 1933-1939 artykuły i utwory literackie pisane w języku kaszubskim, niekiedy archaizującym, zbliżonym do języka poetyckiego Jana Trepczyka. Czas wojny to działalność konspiracyjna w ramach TOW Gryf Pomorski. Został aresztowany przez gestapo i osadzony w obozie koncentracyjnym w Stutthofie. Po wojnie rozpoczyna Rompski studia etnograficzne i etnologiczne na Uniwersytecie Toruńskim, praca magisterska dotyczy kaszubskiego Smętka. Podejmuje pracę w Muzeum Okręgowym w Toruniu. Był jednym z założycieli Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego. Bezpośrednio przed przedwczesną śmiercią w roku 1969 przygotował do druku pracę folklorystyczną Ścinanie kani. Jan Rompski pozostawił w spuściźnie rękopiśmiennej wiersze, felietony kaszubskie, sztuki teatralne (Arkona, Roztrębach, Jô chcę na swiat. Lepszé chëcze) oraz powieść Urwónô spiéwa i kilka kaszubskich nowel. Spuścizna Jana Rompskiego czeka na naukowe opracowanie i szersze udostępnienie czytelnikom. Odnajdziemy w niej bowiem prawdziwe perełki poezji kaszubskiej. W roku 1980 w zbiorze Wiérzte zamieszczono tekst o tytule Jenkù
Jenkù, jak jem zdrãgłi,
jak zmôkłi,
jak zgrużdżony!
Chtëż słuńce sczidnął,
gwiôzdë zmiészôł,
drodżi spëzglił?
Rąbic òd nowa
tatków stegnë?
Niécëc òd nowa
zgasłé ògnie?
Lëdzczé serca,
Lëdzką dobroc,
lëdzką miłotã
uprosec, żebë przëszłë
midzë naji?
Jenkù, chtëż słuńce sczidnął?
Oprócz doskonałych liryków pisał Rompski także kolędy, na szczególną uwagę zasługuje pieśń bożonarodzeniowa Swiat przed Tobą klãkł:


Swiat przed Tobą klãkł!
Rozzybóné biją zwònë,
Biją w swiata dôl.
Z głosem jich lëdztwa jidą gònë –
Tam w Betlejem môl.

Zraził mu serca, dobéł dëszã,
Rozłożył do swich nóg.
Jezus naj małi zasôł cëszã –
Òn z Dzecka Òjc, naj Bóg.

Z żłóbka swą rãczką błogosławi
I rôczi do Se swiat,
Chtëren mu w klãczkach ùpôdł całi
I z Niegò bierze chwat.

Wiérny zôs klãczi pòdle żłóbka
Ten z małégò Twój lud.
Rozzybóny jak zwònë lgnie zewsządka,
Chòc w serca bije trud…

Chwałã dzys Tobie spiéwie w nocë
Zapôlô swiãti łãk,
Cëchi nijak leżisz w złoce –
Zôs swiat przed Tobą klãkł!

Dokładniejsze poznanie sylwetki twórczej tego znakomitego liryka możliwe jest dzięki wystawie biograficznej mieszczącej się w holu luzińskiego gimnazjum, na którą Dyrekcja serdecznie zaprasza w godzinach pracy szkoły.

M.B.

.
Separator

(c) 2002, Gimnazjum Publiczne im. Pisarzy Kaszubsko-Pomorskich w LUZINIE
Webdesign: Przemysław ROJEWSKI, Aktualizacje: Ryszard GRUBA